کاربرد های انرژی هسته ا ی
۱- کاربرد انرژی هستهای در تولید برق
از اهداف اعلام شده ایران همواره تولید برق هستهای محوریت داشته است و در طول چهار دهه گذشته با توجه به روند روبه رشد توسعه اجتماعی و اقتصادی در ایران استراتژی بهرهبرداری از منابع فُسیلی از دو عامل محدود کننده متأثر شده است. از یک طرف ارتقای سطح زندگی و برنامههای بهبود شاخصهای اقتصادی نیازمند تأمین روند تقاضای صعودی انرژی در کلیه بخشهای خانگی و صنعتی داخلی میباشد و از طرفی اقتصاد ملی وابسته به درآمدهای نفتی است که رهایی از این دو عامل متضاد، مستلزم ایجاد یک استراتژی دراز مدت و تجدید نظر در روند استفاده بیرویه از منابع فُسیلی مدنظر بوده است؛ زیرا این منابع محدود بوده و متعلق به نسلهای آتی کشور نیز میباشند و از طرفی استفاده از آنها در صنایع تبدیلی نظیر پتروشیمی در قیاس با انرژی هستهای ارزش کمتری برای کشور در پی دارند در حالی که هزینه آن بالا است و مصرف این منابع در داخل کشور به عنوان سوخت به شدت ارز حاصل از صادرات نفت و گاز طبیعی را تحتالشعاع خود قرارداده است.(۶)
در صورت ادامه این روند تا چند دهه دیگر ایران به عنوان یکی از واردکنندگان نفت خام و برخی از فرآوردههای مرتبط با آن خواهد شد. از طرفی دولت یارانههای پنهان زیادی بابت مصرف سوخت در داخل کشور میپردازد که هزینههای تولید و توزیع این فرآوردههای سوختی نیز تأمین نمیگردد. بنابراین متکی بودن سیستم عرضه انرژی کشور به سوختهای فسیلی را غیرمنطقی ساخته و استفاده کشور از تکنولوژیهای جدید ازجمله تکنولوژی هستهای را در مقام مقایسه با سوختهای فسیلی، رقابتی میسازد.
به منظور تعیین سهم بهینه انواع نیروگاهها برای تأمین انرژی الکتریکی مورد نیاز کشور طی ۲۰ سال آینده، نتایج استفاده از مدل برنامهریزی «KASP» که معروفترین و کاربردیترین مدل بهینهسازی سیستم عرضه انرژی الکتریکی است نشان میدهد که تا سال ۱۴۱۰ شمسی در سناریوی رشد متوسط حدود ۷۰۰۰ مگاوات و در سناریوی رشد بالای کلیه شاخصههای اقتصادی کشور سهم برق هستهای معادل ۰۰۰/۱۰ مگاوات خواهد بود. از این رو جمهوری اسلامی ایران سناریوی رشد متوسط مؤلفههای اقتصادی کشور و ساخت ۶۰۰۰ مگاوات برق هستهای علاوه بر نیروگاه در دست ساخت بوشهر (۱۰۰۰ مگاوات) را به عنوان برنامه اصلی توسعه نیروگاههای هستهای کشور تعیین نموده است در صورتی که تا بیست سال آینده تولید ۷۰۰۰ مگاواتی محقق شود به میزان ۱۹۰ میلیون بشکه نفت خام در مصارف نیروگاهی کشور صرفهجویی شده است که ارزش اقتصادی آن بیش از پنج میلیارد دلار در سال برآورد میشود.
علاوه برصرفه اقتصادی دلایل زیر استفاده از انرژی هستهای را ضروری مینماید:
الف ـ منابع فسیلی محدود بوده و متعلق به نسلهای آتی میباشد
ب ـ استفاده از نفت خام در صنایع تبدیلی پتروشیمی ارزش بیشتری دارد
ج ـ تولید برق از طریق نیروگاه اتمی آلودگی نیروگاههای کنونی را ندارد.
مطالب مرتبط
چرا جهان فردا به انرژی هستهای نیاز دارد؟
واقع نگری درباره انرژی پاکیزه.
۲- کاربرد انرژی هستهای در پزشکی هستهای و امور بهداشتی
در کشورهای پیشرفته صنعتی، از انرژی هستهای به صورت گسترده در پزشکی استفاده میگردد. با توجه به شیوع برخی از بیماریها از جمله سرطان، ضرورت تقویت طب هستهای در کشورهای در حال توسعه، هر روز بیشترمیشود. موارد زیر از مصادیق تکنیکهای هستهای در علم پزشکی است:
الفـ تهیه و تولید کیتهای رادیو دارویی جهت مراکز پزشکی هستهای
ب ـ تهیه و تولید رادیو داروی جهت تشخیص بیماری تیروئید و درمان آنها
ج ـ تهیه و تولید کیتهای هورمونی
د ـ تشخیص و درمان سرطان پروستات
ه ـ تشخیص سرطانهای کولون، روده کوچک و برخی سرطانهای سینه
و ـ تشخیص محل تومورهای سرطانی و بررسی تومورهای مغزی، سینه و ناراحتیهای وریدی
ذ ـ تصویربرداری بیماریهای قلبی، تشخیص عفونتها و التهاب مفصلی، آمبولی و لختههای وریدی
ح ـ موارد دیگری چون تشخیص کمخونی، کنترل رادیو داروهای خوراکی و تزریقی و غیره
مطالب مرتبط
پزشکی هسته ای
پزشکی هسته ای بهتر از رادیو درمانی
۳- کاربرد انرژی هستهای در بخش دامپزشکی و دامپروری
تکنیکهای هستهای در حوزه دامپزشکی موارد مصرفی چون تشخیص و درمان بیمارهای دامی، تولید مثلدام، تغذیه دام، اصلاح نژاد دام، بهداشت و ایمن سازی محصولات دامی و خوراک دام دارد
۴- کاربرد انرژی هستهای در دسترسی به منابع آب
تکنیکهای هستهای برای شناسایی حوزههای آب زیرزمینی، هدایت آبهای سطحی و زیرزمینی، کشف و کنترلنشت و ایمنی سدها مورد استفاده قرار میگیرد. برای شیرینکردن آبهای شور نیز انرژی هستهای کاربرد دارد.
۵- کاربرد انرژی هستهای در بخش صنایع غذایی و کشاورزی
از انرژی هستهای در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی استفادههای بسیار فراوانی صورت میگیرد. موارد عمده استفاده در این بخش عبارت است از:
الف ـ جلوگیری از جوانه زدن محصولات غذایی
ب ـ کنترل و از بین بردن حشرات
ج ـ به تأخیر انداختن زمان رسیدن محصولات
د ـ افزایش زمان نگهداری
ه ـ کاهش میزان آلودگی میکروبی
و ـ از بین بردن ویروسهای گیاهی و غذایی
ز ـ طرح باردهی وجهش گیاهانی چون گندم، برنج و پنبه
مطالب مرتبط
علم هسته ای راهی برای بهبود تغذیه
تاثیر فناوری هستهیی در کشاورزی را باید بپذیرند
مراکز تحقیقاتی کشاورزی هسته ای
۶- کاربرد انرژی هستهای در بخش صنعت
برای تولید چشمههای پرتوزایی کبالت جهت مصارف صنعتی، تولید چشمههای ایریدیم برای کاربردهای صنعتی و بررسی جوشکاری در لولههای نفت و گاز از انرژی هستهای استفاده میگردد. از انرژی هستهای در بخشصنعت، همچنین برای ساخت انواع سیستمهای هستهای جهت کاربردهای صنعتی مانند سیستمهای سطحسنجی، ضخامت سنجی، دانسیته سنجی و اندازهگیری خاکستر زغال سنگ و بررسی کورههای مذاب شیشهسازی و نشتیابی در لولههای انتقال استفاده میشود . همچنین تکنیکهای هستهای برای کشف مینهای ضد نفر نیز کاربرد دارد.