بیان تجارب موفق (1)
تجربه اول، ارسال دعوت نامه
در یک سمینار سراسری کشوری، که با موضوع “مسجد، نماز و کار تربیتی” برگزار شده بود، امام جماعت یکی از مساجد پر رونق تهران بزرگ میگفت: در بدو ورود به مسجد و پذیرفتن منصب امام جماعتی، به نزدیکترین مدارس راهنمایی و دبیرستان محل رفتن و نام و آدرس دویست نوجوان منطقه را از مسؤلان مدرسه گرفتم، سپس کارتهای دعوت نامه شکیل و زیبایی تهیه نمودم و به خانه همه آنها فرستادم؛ متن دعوت نامه این گونه بود:
دوست خوبم آقای … … … … . . سلام علیکم
اینجانب روحانی جدید مسجد محله شما هستم و خیلی دوست دارم نظرات ارزشمند شما را درباره برنامههای آینده این مسجد بدانم و به آن عمل کنم لذا خواهشمندم در مراسمی که به همین مناسبت ترتیب داده شده است حتما شرکت نمایید.
این امام جماعت با ذوق و خوش قریحه میگفت: با این کار 187 نفر از دویست میهمان دعوت شده نوجوان به مراسم، در آن شرکت کردند و بعدها 180 نفرشان مسجدی شده و به عضویت در برنامههای پایگاه در آمدند.
اهم دلایل موفقیت این تجربه عبارتند از:
1- ابتکار عمل و نوآوری امام جماعت در طراحی مراسم معارفه
2- ابتدا به سراغ نوجوانان محله رفتن که آمادگی بیشتری برای پذیرش این گونه دعوتها دارند.
3- به مخاطبان نوجوان و جوان شخصیت دادن از طریق ارسال دعوت نامه برای تک تک آنها
4- مهم دانستن نظرات مخاطبان و شریک نمودن آنها در اجرای برنامهها
5- زمینهسازی مناسب برای جذب مخاطبان در همان جلسه معارفه یا دیدار اولیه
تجربهی دوم، راهاندازی مهد کودک شبستانی
یکی از مشکلات موجود دراکثر قریب به اتفاق مساجد کشور، حساسیت بالای افراد مسن و پیرمردها و پیرزنهای مسجدی نسبت به حضور کودکان و نونهالان در برنامههای عبادی شبستان مسجد است به گونهای که این امر باعث شده بسیاری از مادران جوان از فیض حضور در نماز جماعت و سایر برنامههای عبادی آن محروم بمانند.
در یکی از دورههای آموزشی کشور، که برای سخنرانی با موضوع “آسیب شناسی که فرهنگی در مسجد” دعوت شده بودم، یک خواهر مسجدی از یکی از استانهای جنوبی کشور میگفت: ما این مشکل را با اختصاص یک اتاق پراز اسباب بازی و کتاب داستان به کودکان، درست جنب در ورودی خواهران به شبستان مسجد حل کردهایم.
وی در ادامه عنوان کرد: با راهاندازی این “مهد کودک شبستانی”، اکنون تعداد نمازگزاران خواهر مسجد محله ما چند برابر شده است و بچهها هم به این روش، تحت تربیت مربیان دلسوز و با انگیزه قرار میگیرند.
در این تجربه ارزشمند، در واقع خواهران مسجدی، مشکل موجود را ابتدا به مثابه یک علامت سوال تلقی کردند و سپس با برنامه ریزی عملی، به دنبال یافتن پاسخ مناسبی برای آن برآمدند مشکلی که با ارائه یک راه کار عملی ساده و پیش پا افتاده، به آسانی و سهولت از میان برداشته شد.
تجربهی سوم، زغال نویسی روی دیوار
در یک گردهمایی مربیان و سرگروههای صالحین کشور در مشهد مقدس یک جوان با ذوق کرمانشاهی نقل میکرد: یک روز با هماهنگی خانوادهها پنجاه کودک زیر پنج سال را در سالن بزرگی جمع کردیم و در قالب یک برنامه تفریحی مسجدی به آنها اجازه دادیم تا ظهر، با زغال روی دیوارها نقاشی بکشند. این فعال فرهنگی در ادامه متذکر شد که بعدها، اکثر این بچهها مسجدی شدند و معتقد بودند که شیرینترین خاطره عمرشان تا آنموقع همان نصف روز دیوار نویسی با زغال بوده است که مربی مسجد برایشان ترتیب داده بود.
براین اساس چنانچه مشاهده میشود در این تجربه موفق نیر نوآوری، ابتکار و خلاقیت مربی مسجدی و همچنین توانمندی او در موضوع مخاطب شناسی کودکان و نونهالان، در کنار برگزاری برنامهای پرنشاط و پرشور و هیجان انگیز، ویژه این گروه سنی خاص موجب شده است تا پیوستن به جمع بچههای مسجد، برای تک تک مخاطبان این طرح، شیرین، دوست داشتنی و خاطره انگیز شود.
تجربه چهارم، هیأت امناء جوان
یکی از بچههای قدیم جبهه و جنگ میگفت: وقتی تصمیم گرفتیم کار فرهنگی را در مسجد شروع کنیم ابتدا با ترکیب اعضای هیأت امناء مشکل داشتیم چون اکثر آنها مسن، کم تحرک و بیسواد بودند.
در بدو امر هم نمیشد جلوی آنها مقاومت کرد زیرا آنها جزء قدیمی ترهای مسجد به شمار میآمدند و تأمین بخش عمدهای از منابع مالی مسجد را برعهده داشتند، گروهی از جوانان محل برنامه ریزی کردیم و در دراز مدت در ادارهی امور مسجد نقش پررنگتری ایفا نمودیم، بتدریج حامیان جدید مالی برای اداره امور مسجد پیدا کردیم، حضورمان را در نمازها و سایر برنامههای عبادی مسجد پررنگ نمودیم و سرانجام بعد از چهار سال و اندی، مقاومت و صبوری توانستیم همه اعضای هیأت امناء را تغییر داده و جوان ترها را به عضویت در آن در آوردیم.
در این تجربه ارزشمند، همانطور که گفتیم سه عامل اثرگذار در تغییر تدریجی ترکیب هیات امناء، از جمعیت غالب مسن ترها به جوانان وجود دارد که به ترتیب به شرح ذیل میباشند:
* اول: حضور پررنگ و مستمر جوانان در نمازهای جماعت و سایر اعمال عبادی مسجد.
* دوم: ایفای نقش مؤثر آنان در ادارهی امور مسجد و جلب اعتماد نمازگزاران و اهالی محل
* و سوم: برنامه ریزی برای تغییر ترکیب هیات امناء و مقاومت و صبوری تا رسیدن به نقطه هدف مطلوب
تجربه پنجم: ارتباط چهره به چهره
سال گذشته در یک برنامهی زنده تلویزیونی، مسئول یکی از بزرگترین هیأتهای عزاداری شهر اصفهان که بالغ بر دوازده هزار عضو دارد میگفت:
کمیته تحقیق و پژوهش هیأت به این نتیجه رسیده است که بهترین راه تأثیر گذاری در مخاطبان جوان و نوجوان، برقراری ارتباط چهره به چهره، نفس به نفس و بالمشافهه میباشد که ما به این منظور، افرادی را مأمور کردهایم تا این کار را در هیات عزاداری عملیاتی نمایند.
وی همچنین با تأکید بر اهمیت موضوع سخنرانی، توسط سخنرانان میهمان گفت: مسئولان هیات ما از دو ماه قبل، موضوع سخنرانی را با سخنرانان هماهنگ میکنند و اگر سخنران در جلسه خارج از موضوع صحبت کند به او تذکر میدهند.
علاوه بر این نوآوری مسئولان برنامه ریزی این هیات عزاداری در نامگذاری مراسمات ویژه مذهبی طول سال نیز از دیگر نکات جالب توجهی بود که ذکر آن در اینجا خالی از لطف نیست، بعنوان مثال: نامگذاری مراسم نیمه شعبان با عنوان “یه روز میبینمت”، و دهه اول محرم به عنوان “عشق علیه السلام” و نیز جشن میلاد ولادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) با عنوان “مادر ستارگان”.
سلام دوست عزیز
خانه تکانی مبارک!
این پستت برام مفید بود؛ خدا خیرت بده برادر